Đêm thu Hà Nội, trời hơi se se lạnh, tôi dừng tay trên bàn phím, tự nhiên thèm nghe Đoản khúc thu Hà Nội của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

Cho đĩa vào ổ, giọng Hồng Nhung mơ màng như đang đứng trước giữa đầm sen bên Hồ Tây: Bởi vì mùa thu tôi ở lại, Hà Nội mùa thu Hà Nội thu, Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ, không bởi vì em hay vì em, Hà Nội mùa thu Hà Nội gió, xôn xao con đường xôn xao lá…

Tôi mơ ước một lần đi chơi Hà Nội khi đêm về…

Nhoà phố mong manh nhoè phố mơ…

Hai hôm trước em giận bỏ tôi đi, bỏ Hà Nội đi…

Vì một bàn tay không ngần ngại
Tặng hết cho tôi một phố chờ…

Trong một kho những bài hát về Hà Nội, Trịnh Công Sơn đóng góp được hai bài, Nhớ mùa thu Hà Nội và Đoản khúc thu Hà Nội, nhưng đó lại là những đóng góp vô giá. Trịnh Công Sơn không phải là một người Hà Nội. Chất Huế bàng bạc trong nhạc Trịnh, còn những tiếng lòng dành cho Hà Nội thì lại hiền hiện.

Hai bài hát, hai thời điểm, và hai phong cách. Tôi vẫn chưa hiểu là tại sao Trịnh Công Sơn lại đặt tên cho ca khúc đầu tiên của mình về Hà Nội là Nhớ mùa thu Hà Nội, nếu không tính đến chuyện thời điểm ra đời của bài hát thì đó vẫn chỉ như một lời chào Hà Nội, một sự dè dặt đến bỡ ngớ khi ngắm nhìn một phố phường của thủ đô như là một huyền thoại.

Nhạc họ Trịnh mới dè dặt làm sao: Này là những cây bàng, cây cơm nguội, sâm cầm hồ Tây, hương cốm mới, nhạc Trịnh Công Sơn mới chỉ chạm được vào phần rêu phong nơi thành quách đá trên đường Phan Đình Phùng, hay một chiếc ngói gạch bên hiên khu phố cổ. Hà Nội vẫn như một câu đố bí hiểm cho nhạc Trịnh…

Sau đó Trịnh Công Sơn trở lại Hà Nội và lúc này anh mới thực sự được thấm vào hồn của thủ đô, mùa thu Hà Nội. Nếu như là một cái khát khao được kiếm tìm và khám phá thì bây giờ là một cái dìu dặt, nhẩn nha bước vào mùa thu Hà Nội, những bước đi chậm rãi.

Nếu như cái ban đầu là lớp rêu phong của một quá khứ đã qua thì cái sau này nằm sâu trong những mạch đá, nó không còn chỉ có hương cốm mới thơm vào trong bàn tay nhỏ, mà nó còn là những hạt phấn từ hương lúa non quyện với lá sen hồ Tây thấm vào trong mỗi xúc cảm, mỗi suy nghĩ, nó là một thứ ám ảnh về Hà Nội, là sự chủ động nắm bắt, là tiếng lòng, tiếng buồn, tiếng đời, là hình ảnh của hẳn một con người Hà Nội cụ thể, là một khoảng cách xa Hà Nội nhớ về Hà Nội, là một sự ngộ đạo của con người hoàn thành xong sự nhập thiền tịch lặng. Hồn của Đoản khúc thu Hà Nội là hồn của Hà Nội và cũng là hồn của nhạc Trịnh.

Tôi nghe nhạc Trịnh cũng đã nhiều, nghe những bài hát về Hà Nội cũng đã nhiều, nhưng chưa bao giờ tôi được nghe một bàt hát hay đến thế. Cả về ca từ lẫn giai điệu.

Nhoà phố mong manh nhoè phố mơ…

Trịnh Công Sơn tiêu diêu trong mùa thu Hà Nội, lảng tảng như một hơi sương sớm quện trên những nếp nhà cổ, một gốc cây sấu trên đường Phan Đình Phùng, quanh một tà áo trắng của các cô gái trên đường Cổ Ngư, một rặng cau trước cổng ngôi chùa.

Đêm thất tịch, trời không mưa, một chiếc xích lô đạp chậm rãi đến trước khu phố cổ, khi đến ngã tư Hùng Vương, chiếc xe dừng lại, một người khách, một cô gái bước xuống. Những hàng sấu trùm lấy họ, hai người khuất dần vào trong phố cũ.

Nhoà phố mong manh nhoè phố mơ…

Đoản khúc thu Hà Nội
Nhạc và lời : Trịnh Công Sơn
Trình bày: Hồng Nhung

Bởi vì mùa thu tôi ở lại
Hà Nội mùa thu Hà Nội thu
Hà Nội mùa thu tràn nỗi nhớ
Không bởi vì em hay vì em
Hà Nội mùa thu Hà Nội gió
Xôn xao con đường xôn xao lá
Nhoà phố mong manh nhoè phố mưa
Chợt nắng long lanh chợt nắng thưa
Bởi vì mùa thu tôi ở lại
Hồng má môi em hồng sóng xa
Vì một bàn tay không ngần ngại
Tặng hết cho tôi một phố chờ
Sẽ thêm một đời nhớ trăng Hà Nội Thu ơi!