Ca khúc: MÙA HOA CẢI
Sáng tác: Lê Vinh
Phỏng thơ: Nghiêm Thị Hằng
Thể hiện: Thái Bảo
*****

Có một nhạc sĩ mang biệt danh "Nghệ sĩ lang thang", anh "lang thang" cả trong đời thực lẫn trong nghệ thuật. Một mình với guitar, anh viết nên những bản nhạc trầm buồn mà ai nghe qua cũng cảm thấy nao nao nơi cõi lòng. Anh chính là nhạc sĩ Lê Vinh, tác giả của Mùa hoa cải và Hà Nội và tôi.

Những bước thăng trầm trong cuộc đời đã thấm vào các nốt nhạc trầm buồn của Lê Vinh. Anh hát nhiều về những tâm sự thầm kín tận đáy sâu lòng mình, đó có thể là câu chuyện của chính anh nhưng cũng có thể là khúc ca về một kiếp người nào đó.

Đã trở nên rất đỗi quen thuộc với những ai yêu thích dòng nhạc trữ tình, Mùa hoa cải mỗi khi ngân lên đều nhận được những phút giây lắng lòng của người thưởng thức. Ca từ đẹp như những vần thơ, nhạc điệu buồn da diết và lắng sâu khiến bài hát có sức lôi cuốn lạ kỳ.

Có một mùa hoa cải. Nắng vàng trong mê mải Nguồn: imageshack.us

Với lời ca mộc mạc, Lê Vinh đã kể lại cho người nghe một câu chuyện tình trắc trở. Nhân vật trung tâm là một thiếu nữ đương tuổi xuân thì, vào những ngày hoa cải nở vàng rực, cô thẫn thờ ngóng chờ người yêu bên bến sông:

Có một mùa hoa cải
Nở vàng trên bến sông
Em đang thì con gái
Đợi anh chưa lấy chồng

Khung cảnh thiên nhiên nên thơ như trải ra trước mắt: một màu vàng bất tận của những vườn cải mùa trổ hoa, một bến sông thênh thang- không gian rợn ngợp mà cô gái thì nhỏ bé đơn côi… Vườn cải ngút ngàn quá, cái màu vàng của nó mới đầy ám ảnh làm sao, nó đã trở thành màu của nỗi nhớ và bám riết trong tâm khảm cô:

Có một mùa hoa cải
Nắng vàng trong mê mải
Cầm tay em bối rối
Anh nói lời yêu thương

Thêm cả màu vàng của nắng, không gian căng tràn nhựa sống, người con gái đương tuổi xuân thì và tình yêu cũng tràn trề bởi những bối rối thuở ban đầu… Ta như được lây lan cảm giác "mê mải" từ những hạt nắng vàng và được xuyến xao từ cái cầm tay bỡ ngỡ kia. Chỉ là những lời yêu thương, không phải là lời hẹn ước.

Đôi bạn trẻ từ biệt nhau, họ không ước hẹn bởi họ sợ rằng chiến tranh khốc liệt, nay còn mai mất, biết đâu cô gái sẽ thẫn thờ bên bến sông như con bướm trắng nọ?... Đã mấy mùa cải qua đi, cô gái đợi chờ trong mỏi mòn, hoa và nắng vẫn vàng mê mải, chỉ có tuổi xuân là không ở lại, chỉ còn "em" với nỗi khắc khoải khôn nguôi:

Thế rồi thế rồi em
Bao mùa vàng rực nắng
Đợi anh mặc hoa trôi
Đợi anh trong khắc khoải
Thư đi không trả lời

Đợi anh mặc hoa trôi/ Đợi anh trong khắc khoải Nguồn: vnweblogs.com

Đợi chờ vốn dĩ đã là một điều mất mát, huống chi cô gái lại đợi chờ trong niềm vô vọng. Nếu ai đã từng trải qua những ngày tháng khốc liệt khói lửa Quảng Trị, thì mới thấm thía hết sự hy sinh của cô gái. Ngày ấy, cứ mỗi ngày có một đại đội của ta hy sinh, ai ra trận cũng đều xác định trước rằng mình sẽ hy sinh…

Nhưng binh lửa chiến tranh vẫn không làm mai một tình yêu chung thuỷ của cô. Ngày chiến thắng, chàng trai vẫn không về để người con gái héo hon trong lỡ làng. Lời ca vút cao ở đoạn cao trào khi cô nhận tin dữ:

Thế rồi thế rồi thôi
Buồn thương hoa héo hắt
Ai cũng bảo phải quên
Em đành bước sang ngang

Tình yêu đã chết, con tim yêu đương cũng chỉ cháy mãi cho một người. Mọi thứ đều đã tuột khỏi tầm tay, chỉ còn lại trong cô sự lỡ làng, tiếc nhớ. Câu chuyện tình buồn của cô khiến người nghe liên tưởng tới câu chuyện của cô lái đò trong thơ Nguyễn Bính:

Nhưng rồi người khách tình xuân ấy,
Đi biệt không về với bến sông.
Đã mấy lần xuân trôi chảy mãi
Mấy lần cô lái mỏi mòn trông.

Xuân này đến nữa, đã ba xuân
Đốm lửa tình duyên tắt nguội dần.
Chẳng lẽ ôm lòng chờ đợi mãi
Cô đành lỗi bước với tình quân.

Cả hai người con gái đều ngậm ngùi sang sông khi tình yêu với người cũ còn vẹn nguyên. Điều khác là cô gái lái đò trong thơ của Nguyễn Bính "bỏ thuyền, bỏ bến" sang ngang vì người khách tình quân đã phụ bạc, còn cô gái trong ca khúc của Lê Vinh sang ngang bởi sinh ly tử biệt chiến tranh.

Một mùa hoa cải chỉ rộ lên được mấy ngày, tuổi xuân của người con gái cũng trôi qua nhanh vội. Cánh hoa cải mềm yếu mong manh có khác gì cô gái kia dễ bị gục ngã trước tin người yêu ra đi vĩnh viễn? Như cánh hoa đã cháy hết mình cho màu vàng rực rỡ, cô gái đã hiến dâng tình yêu trọn vẹn thời con gái cùng con tim cháy bỏng: Gửi mùa xuân ở lại/ Gửi con tim cháy mãi/ Cho người mình chờ mong.

Nguồn: imeem.com

Có một mùa hoa cải
Nở vàng bên bến sông
Em đương thì con gái
Đợi tôi chưa lấy chồng.

Tôi rụt rè không dám
Hái một bông cải ngồng
Sợ làm con bướm trắng
Giật mình bay sang sông.

Với ca khúc Mùa hoa cải, nhạc sĩ Lê Vinh đã thổi vào đó một linh hồn cùng câu chuyện đầy ám ảnh về người phụ nữ Việt Nam đợi chờ người yêu ra trận không có ngày trở về. Bài hát là lời của người phụ nữ, lời ca của Lê Vinh vì thế đã nặng trĩu những tâm tư, bởi trong đó còn chất chứa niềm cảm thông sâu sắc, một trái tim nhiệt thành của người nghệ sĩ nhiều ưu tư.

• Mỹ Hạnh