2. í nào nói đúng nhất về cấu tạo các đoạn thơ của bài "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ" - Nguyễn Khoa Điềm?
A. Mỗi đoạn đều được mở đầu bằng hai câu thơ giống nhau và kết thúc bằng lời ru trực tiếp của người mẹ.
B. Mỗi đoạn có hai phần: 7 câu đầu nói về hoàn cảnh, công việc của người mẹ, 4 câu sau nói lên tình cảm và khát vọng của người mẹ.
C. Có sự phát triển ngày càng cao, càng rộng lớn của tình cảm, khát vọng của người mẹ qua các lời hát ru.
D. Cả A,B,C đều đúng.
1.Hình ảnh nào trong câu thơ khiến có người nhận xét: "Đến đây ta mới hiểu tại sao Nguyễn Khoa Điềm đặt tên cho khúc hát ru là "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ.""
A. Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng.
B. Mai sau khôn lớn làm người tự do.
C. Lưng đưa nôi và tim hát thành lời.
D. Ngủ ngoan A Kay ơi, ngủ ngoan A Kay hỡi.




Bài 2. Cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ Tà-ôi trong bài thơ "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ"- Nguyễn Khoa Điềm.
Bài 1. Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng:
TIẾT 58
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Tên thật: Nguyễn Duy Nhuệ
- Quê: Thanh Hoá.
- Là nhà thơ chiến sĩ, trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ.
Phong cách: Độc đáo.
Đạt giải nhất cuộc thi thơ Báo Văn nghệ 1972-1973, giải A của Hội Nhà văn Việt Nam 1984.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả: (sgk/ 156)

2. Tác phẩm:

Sáng tác vào năm 1978, sau khi đất nước được thống nhất, trích trong tập thơ “ Ánh trăng ”.

3. Đọc - thể loại - bố cục
a. Đọc : (văn bản)
b. Thể loại :
Thể thơ năm chữ, mang dáng dấp một câu
chuyện nhỏ.
c. Bố cục: 3 phần:
- Hai khổ đầu : Vầng trăng trong quá khứ.
- Ba khổ tiếp : Vầng trăng trong hiện tại.
- Khổ cuối : Vầng trăng trong suy tưởng.
Giọng điệu và kết cấu bài thơ có một cái gì đặc biệt không giống các bài thơ mà ta thường gặp. Hãy phát hiện ra những điểm khác nhau ấy ?
VĂN BẢN

ÁNH TRĂNG

Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buynh-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.

TP. Hồ chí Minh, 1978
(Nguyễn Duy - Ánh trăng)
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Vầng trăng trong quá khứ:

- Thuở nhỏ: Sống với đồng, sông, bể
 mang đến niềm vui, hạnh phúc
- Thời chiến tranh: Vầng trăng thành tri kỉ
 một người bạn đồng hành
Giọng thơ chậm rãi, tâm tình.


Tình cảm vô tư dào dạt giữa vầng trăng và con người trong hai khổ thơ đầu được thể hiện như thế nào ?
Kỉ niệm
Trăng và người đã tạo nên mối giao tiếp,
giao hòa thủy chung tưởng như không bao giờ
có thể quên được.
2. Vầng trăng trong hiện tại:
Ánh trăng được khắc họa ở các thời điểm:
* Từ hồi về thành phố:
Cuộc sống với tiện nghi đầy đủ - vầng trăng như người dưng
Trăng bị con người thờ ơ, vô tình, lãnh quên
* Thình lình đèn điện tắt:
Biến động trong cuộc sống – vầng trăng vẫn tròn
Trăng vẫn mộc mạc, giản dị, thủy chung và vẹn nguyên với con người.
* Tác giả đối diện với vầng trăng:
Tác giả “rưng rưng” xúc động
Vầng trăng đánh thức những kỷ niệm hồn nhiên, kỉ niệm quê hương.
Ngôn ngữ trầm lắng, suy tưởng, day dứt trước sự thức tỉnh của con người.
Sự “rạn nứt” của mối tình gắn bó keo sơn xuất hiện khi nhà thơ bắt đầu một hoàn cảnh sống khác. Điều này có đáng trách hay không ?
* Thảo luận nhóm : So sánh hình ảnh trăng trong quá khứ và trăng trong hiện tại.
a. Vầng trăng quá khứ
b. Vầng trăng hiện tại
So sánh
VẦNG
TRĂNG






VẦNG
TRĂNG






a. Vầng trăng quá khứ
b. Vầng trăng hiện tại
So sánh
VẦNG
TRĂNG
tình nghĩa (gắn bó suốt từ tuổi nhỏ đến lúc vào chiến trường)
đẹp, bình di, ẩn chứa tâm hồn quê hương
tri kỉ (trăng-người hiểu biết, yêu quý,thân thiết nhau)
VẦNG
TRĂNG
tình nghĩa (con người thay đổi – trăng vẫn nguyên vẹn)
chỉ là vật chiếu sáng
người dưng (xa lạ, không hề quen biết)
Vầng trăng có ý nghĩa vĩnh hằng (ngỡ không bao giờ quên)
Vầng trăng bị con người lãng quên (như người dưng qua đường)
Câu hỏi thảo luận:
“Ánh trăng tròn vành vạnh” tượng trưng cho điều gì?
“Ánh trăng im phăng phắc” gợi cho em liên tưởng đến điều gì?
3. Vầng trăng trong suy tưởng.
- “ánh trăng tròn vành vạnh”: biểu tượng của sự bao dung, độ lượng
- “ánh trăng im phăng phắc”: thể hiện cái nhìn nghiêm khắc  hối hận, ăn năn để tác giả tự hoàn thiện chính mình.
Ngôn ngữ giàu cảm xúc, bộc bạch chân thành, khắc sâu về bài học về ân nghĩa, thủy chung cùng quá khứ một cách nhẹ nhàng và thấm thía.

3. Vầng trăng trong suy tưởng:
III. Tổng kết:

1. Nghệ thuật:
- Bài thơ mang dáng dấp một câu chuyện nhỏ. Kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tình.
- Giọng thơ trôi chảy, tự nhiên, nhịp nhàng. Đôi chỗ lắng đọng đầy suy tưởng.
- Bài thơ đã xây dựng được một hình tượng vừa có giá trị thẩm mỹ, vừa có giá trị triết lý.

2. Nội dung
TRĂNG
NGƯỜI
(1 ) Tư tưởng của nhà thơ gửi gắm qua bài thơ này là gì?
Con người có thể vô tình, lãng quên tất cả, nhưng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy bất diệt
Thiên nhiên, vạn vật vô hạn tuần hoàn còn cuộc đời con người thì hữu hạn
Thiên nhiên luôn bên cạnh con người, là người bạn thân thiết của con người
Cuộc sồng vật chất dù đầy đủ rồi cũng tiêu tan, chỉ có đời sống tinh thần là bất diệt
(2) Nhận định nào nói đúng nhất những vấn đề về thái độ của con người mà bài thơ đặt ra ?
Thái độ đối với quá khứ
Thái độ đối với người đã khuất
Thái độ đối với chính mình
Cả A, B, C đều đúng
(3) Trong các câu tục ngữ sau câu nào đúng với lời nhắn nhủ của tác giả gửi gắm qua bài thơ Ánh trang ?
Ăn cây nào rào cây ấy
Gieo gió thì sẽ gặp bão
Uống nước nhớ nguồn
Yêu nên tốt ghét nên xấu
IV. Luyện tập, củng cố :


Bài thơ đem đến cho em những suy nghĩ gì trong cuộc sống hôm nay ?
V. Dặn dò :

Học: thuộc lòng bài thơ, đọc diễn cảm
Phân tích theo nội dung đã học
Tìm các bài thơ viết về trăng
Chuẩn bị: Soạn văn bản “ Làng” của Kim Lân